Մտավարժանք

  • Բառակազմական վերլուծության ենթարկել հետևյալ բառերը, ընդգծել արմատները, նշել տեսակը( պարզ, ածանցավոր, բարդ, բարդածանցավոր)։

ծովեզր-բարդ 
մեծահոգություն-Բարդածանցավոր
ակնթարթ-բարդ բառ
գթասրտություն-բարդածանցավոր
հարուստ-պարզ

  • Հետևյալ բառերով կազմել նոր բառեր

դափնի-դափնեկիր,դափնեվարդ
անձ-անձնական,անձնանիշ,անձնանուն
ծաղր-ծաղրանք,ծաղիկ,ծախկեպսակ

  • Ձևաբանական վերլուծության ենթարկել հետևյալ բառերը

հեռախոսին-եզակի,գոյական,տրական հոլով
եղջյուրներ-հոգնակի,գոյական,ուղական
սրատես-
կայարանից-գոյական,բացառական հոլով,եզակի թիվ
գուցե-վերաբերական
տակ-կապ
քո-դերանուն,երորդ դեմք 
այդպես-ցուցական,դերանուն,
արագ-ածաական
երկուական-բաշխական,թվական

  • Գտնել տրված նախադասությունների ենթական և ստորոգյալը, որոշել ստորոգյալի տեսակը (պարզ, բաղադրյալ)

Նա դիմում էր ավագ որդուն։
Առջևից քայլողը ցածրահասակ էր։
Ամբողջ օրը փնտրեց, և երբ ճրագալույց էր, հոգնած ննջեց մի թխկենու տակ։ 

  • Ընդգծել որոշիչները։

Այդ երկհարկանի,քարաշեն, հոյակապ, շինությունը զարդարել էր լայնհրապարակը։ 
Հին զրույցն է հաստատում, որ Զվարթնոցի տաճարի գմբեթը կանգնած է երեսունվեց սյուների վրա։ 
Բարձրադիր ժայռի վրա կանգնած էր հսկա զորավարը՝ Դավիթ Բեկը։ 
Նրա մանկությունը անցել էր այդ քարափների վրա։ 
Երեխան կռացավ ու փչեց մխացող մոմը։ 

  • Ընդգծել հետադաս որոշիչները, կետադրել։

Հիշել, որ երբ հետադաս որոշիչը ծավալուն է կամ բազմակի, ապա իր որոշյալից տրոհվում է բութով, իսկ նախադասությանայլ անդամներից՝ ստորակետով։

Դա մի փոքրամարմին կին էր ՝ տարօրինակ, ծեր,առողջությունից զրկված, անհրապույր տեսքով և շատախոս

Հանրահաշիվ կրկնություն

  1. Պարբերական կոտորակը վերածեք ռացիոնալ թվի.

ա) 71.(8) = 647/9
բ) -4.(5) = -41/9
գ) 2.(72) = 270/99

  1. Հաշվեք արտահայտության արժեքը.

ա) √25 = 5 կամ -5
բ) √0.01 = 0,1 կամ -0,1
գ) -√144 = -12

  1. Հաշվեք արտադրյալը.

ա)√2(√2+1) = 2 + √2

բ) (√5+2)(√5-2) = 1

գ) (√3+√12)^2 = 27

  1. Հաշվեք արտահայտության արժեքը.

ա) √(1+2+3)^2 = 6 

բ) √(37)^2 – √(-36)^2 = 1

գ) 5√2,4 X  2√2,4 = 24

  1. Լուծեք հավասարումը.

ա) (x-3)(x-1) = 0
[x – 3 = 0 
[x = 3
[x – 1 = 0 
[x = 1
[x = 3;x = 1

բ) (x-1)(x+1)(x-3) = 0
[x – 1 = 0
[x = 1
[x + 1 = 0
[x = -1
[x – 3 = 0
[x = 3
[x = 1;x = -1;x = 3
գ) x^2 – 5x + 6 = 0
a = 1, b = -5, c = 6
D = (-5)^2 – (4 x 1 x 6)
D = 1
x1 = (-(-5) – √1)/2
x1 = 2
x2 = (-(-5) + √1)/2
x2 = 3

Մտավարժանք

  • Գտնել տրված արևմտահայերեն բառերի արևելահայերեն համարժեքները: բարկօղի → կոնյակ
    հավկիթ → ձու
    աղվոր → գեղեցիկ
    աղեկ → լավ
    անուշեղեն → քաղցրավենիք
    հանրաշարժ → հասարակական տրանսպորտ
    ինքնաշարժ → ավտոմեքենա
    պնակ → ափսե
    պետքարան → զուգարան
    հեռատեսիլ → հեռուստացույց
    հեռաձայն → հեռախոս
    վայրկյան → վայրկյան
    երկվայրկյան → վայրկյանաչափ
    շարժանկար → (ֆիլմ)
    անձեռոց → սրբիչ
  • Նշել այն բառերը, որոնք միմյանց հոմանիշ են:
    սին, խաբուսիկ, սփռված, բանսարկու, ստահոդ, կեղծավոր:

Սին խաբուսիկ

ՄԱՐԴՈՒ ԱՐԺԵՔ

Ինչ է արժեքը: Մարդը որպես արժեք

Արժեքը այն է, ինչը կարևոր է մեզ համար, առանց որի մենքչենք կարողպատկերացնել լիարժեք կյանքը։ Արժեքներըկարող են լինել նյութական ևհոգևոր։

Նյութական արժեքներն են փողը, տունը, ուտելիքը, շորերը, կենցաղային իրերը:
Հոգևոր արժեքներն են առողջությունը, սերը, ընկերությունը, ազնվությունը:


Տարբեր մարդիկ կարող են ունենալ տարբեր արժեքներ, օրինակ ՝ մեկիհամար ամենակարևորը ընտանիքն են, բարությունն իսկ մյուսի համար ՝հարստությունն ուկարգավիճակը։ Կարող են լինել դեպքեր, երբ մարդըպետք էկատարի ընտրություն երկու հակասող արժեքների միջև, որտեղնա պետք է ընտրի նրան ավելի արժեքավորը։Կարևոր է, որ նա լինիպատասխանատու այդ ընտրությանվերաբերյալ։

Սիրելու տարիք

Վանո Սիրադեղյանի Սիրելու տարիք ստեղծագործությունը մի տղայի մասին է, ով պետք է գնար կռվի իր սիրած աղջկա համար։ Մինչև սիրահարվելը նա թույլ էր, և սովորաբար իրեն էին առաջինը խփում։նա դուխով չեր, ստեղծագործության մեջ ասում եր,որ տղան ֆիզիկապես թույլ եր բայց իմ կարծիքով նա ավելի շատ հոգեպես էր թույլ:իմ կարծիքով տղամարդը պետքե ֆիզիկապես ուժեղ լինի բայց եթե հոգպես ուժեղ լինի ավելի հեշտ կլինի հախթահարել:

Դեկտեմբերի 4

  • Ընդգծել որոշիչները և որոշյալները 
  1. Ձորի մեջ է աղմկում Արաքս գետը:
  2. Թաղիքե գլխարկով երիտասարդ տղան այդպես էլ չեկավ:
  3. Նրա մանկությունը անցել էր այդ քարափների վրա:
  4. Երբ հասան վրաններին, առաջին ձիավորը շարունակեց ճանապարհը:
  5. Հնագետը տետրում մի բան նշեց: 
  • Կազմել 5 նախադասություն հետադաս որոշիչով: Անհրաժեշտության դեպքում կետադրել:

Վերարկուն հաստ և բրդոտ կախիր:

Սիրում եմ երկինքը մութ:

Որոշիչ

  • Գտնել որոշիչները, գրել՝ ինչ խոսքի մասով են արտահայտված:

Մի ուրույն աշխարհ է Մթնաձորը, քիչ է ասել կուսական ու վայրի։ Թվում է, թե այդ մոռացված մի անկյուն է այն օրերից, երբ դեռ մարդը չկար, և բրածո դինոզավրը նույնքան ազատ էր զգում իրեն, ինչպես արջը մեր օրերում։ Գուցե այդպես է եղել աշխարհն այն ժամանակ, երբ քարածուխի հսկա շերտերն են գոյացել և շերտերի վրա պահել վաղուց անհետացած բույսերի ու սողունների հետքեր։
Հիմա էլ Մթնաձորում մուգ-կանաչ մաշկովխլեզներ կան, մարդու երես չտեսած, մարդուց երկյուղ չունեցող։ Պառկում են քարերի վրա, արևի տակ, ժամերով կարող եք նայել, թե ինչպես է զարկում փորի մաշկը, թույլ երակի պես, կարող եք բռնել նրանց։ Խլեզները Մթնաձորում մարդուց չեն փախչում։
Բարձր են Մթնաձորի սարերը, դրանից է, որ ամռան երկար օրերին էլ արևը մի քանիժամ է լույս տալիս Մթնաձորի անտառներին։ Եվ երբ հեռավոր հարթավայրում արևը նոր է թեքվում դեպի արևմուտք, Մթնաձորում ստվերները թանձրանում են, սաղարթի տակ անթափանց խավար է լինում, արջերը որսի են դուրս գալիս, վարազներն իջնում են ջուր խմելու, իր որջի առաջ զիլ ոռնում է գայլը, ոռնոցը հազարբերան արձագանքով զրնգում է Մթնաձորում։
Գիշեր է դառնում, և գիշերվա հետ որսի են ելնում Մթնաձորի բնիկները։ Արջը տանձ է ուտում, իրար թաթով են տալիս, թավալգլոր են լինում չոր տերևների վրա, դարան մտնում, հենց որ զգում են վայրի խոզերի մոտենալը։ Արջը գիտե վարազի ժանիքիթափը, նախահարձակ չի լինում։ Եթե տկար մի խոզ ետ մնա մյուսներից, արջը թաթի միհարվածով ճեղքում է փափուկ վիզը, մի երկու պատառ լափում, լեշը ծածկում չորցախով ու տերևներով, քար դնում վրան, փնթփնթալով հեռանում, մինչև լեշը հոտի:

մի – դերանուն
ուրույն – ածական
կուսական – ածական
վայրի – ածական
այն – դերանուն
բրածո – ածական
հսկա – ածական
վաղուց – մակբայ
անհետացած – բայ
մուգ-կանաչ – ածական
մաշկով – գոյական
թույլ – ածական
ամռան – գոյական
երկար – ածական
մի քանի – դերանուն
հեռավոր – ածական
անթափանց – ածական
հազարբերան – ածական
Մթնաձորի – գոյական
չոր – ածական
տկար – ածական
փափուկ – ածական
երկու – թվական

  • Բառարանի օգնությամբ բացատրել և սովորել հետևյալ բառերի նշանակությունը՝
  1. գողտրիկ – քնքուշ ու գեղեցիկ
  2. թույր – գույն, երանգ
  3. թյուր – ծուռ, իսկական ուղղությունից շեղված, սխալ
  4. ուրույն – յուրահատուկ, առանձնահատուկ
  5. բրածո – երկրաբանական հնագույն դարաշրջաններում գոյություն ունեցած և երկրակևեղի շերտերում պահպանված ու հայտնաբերված բուսական կամ կենդանական օրգանիզմ
  6. դարան – ապաստարան, պատսպարան, պահարան՝ զետեղարան զանազան բաներ պահելու համար
  7. լեշ – կենդանու դիակ
  • Կետադրել:
  1. Կապույտ լռության մեջ սուզվել էին երկարաձիգ լեռները արծաթազօծ ձյունապսակներով:
    Կապույտ լռության մեջ սուզվել էին երկարաձիգ լեռները ՝ արծաթազօծ ձյունապսակներով:
  2. Սիրուն աղջիկ էր շեկ կապուտաչյա ոսկեթույր մազերի գողտրիկ սանրվածքով:
    Սիրուն աղջիկ էր ՝ շեկ կապուտաչյա, ոսկեթույր մազերի գողտրիկ սանրվածքով:
  3. Պատմում են որ նա բարձր առաքինություններով օժտված մի մարդ էր թշնամի ամեն կարգի անարդարության և անհավասարության:
    Պատմում են, որ նա բարձր առաքինություններով օժտված մի մարդ էր ՝ թշնամի ամեն կարգի անարդարության և անհավասարության:

Քառակուսային հավասարում

Լուծիր քառակուսի հավասարումը
1. x^2=25
x = √25
x = 5, x = -5 

2. x^2 – 9 = 0
x^2 = 9
x = √9
x = 3, x = -3

3. x^2 + 7x = 0
a = 1, b = 7
D = 7^2 – (4 x 1 x 0)
D = 49
x1 = (-7 – √49)/(2 x 1)
x1 = -7
x2 = (-7 + √49)/(2 x 1)
x2 = 0

4. x^2 – 4x = 0
a = 1, b = -4, c = 0
D = (-4)^2 – (4 x 1 x 0)
D = 16
x1 = (-(-4) – √16)/(2 x 1)
x1 = 0
x2 = (-(-4) + √16)/(2 x 1)
x2 = 4

5. x^2 + 3x – 10 = 0
a = 1, b = 3, c = -10
D = 3^2 – (4 x 1 x (-10))
D = 49
x1 = (-3 – √49)/(2 x 1)
x1 = -5
x2 = (-3 + √49)/(2 x 1)
x2 = 2

6. x^2 – 6x + 5 = 0
a = 1, b = -6, c = 5
D = (-6)^2 – (4 x 1 x 5)
D = 16
x1 = (-(-6) – √16)/(2 x 1)
x1 = 1
x2 = (-(-6) + √16)/(2 x 1)
x2 = 5

7. 2x^2 = 18
x^2 = 18 : 2
x^2 = 9
x = √9
x = 3, x = -3

8. x^2 – 16 =0
x^2 = 16
x = √16
x = 4, x = -4

9. x^2 + 2x – 15 = 0
a = 1, b = 2, c = -15
D = 2^2 – (4 x 1 x (-15))
D = 64
x1 = (-2 – √64)/(2 x 1)
x1 = -5
x2 = (-2 + √64)/(2 x 1)
x2 = 3

10. 3x^2 – 27 = 0
3x^2 = 27
x^2 = 27 : 3
x^2 = 9
x = √9
x = 3, x = -3

11. x^2 + 5x = 14
x^2 + 5x – 14 = 0
a = 1, b = 5, c = -14
D = 5^2 – (4 x 1 x -14)
D = 81
x1 = (-5 – √81)/(2 x 1)
x1 = -7
x2 = (-5 + √81)/(2 x 1)
x2 = 2

12. x^2 – 8x + 16 = 0
a = 1, b = -8, c = 16
D = (-8)^2 – (4 x 1 x 16)

D = 0
x = -(-8)/(2 x 1)
x = 4

13. x^2 + x – 6 = 0
a = 1, b = 1, c = -6
D = 1^2 – (4 x 1 x -6)
D = 25
x1 = (-1 – √25)/(2 x 1)
x1 = -3
x2 = (-1 + √25)/(2 x 1)
x2 = 2

14. 2x^2 – 4x = 0
x(2x – 4) = 0
[x = 0
[2x – 4 = 0
[2x = 4
[x = 4 : 2
[x = 2

15. x^2 – 10x + 21 = 0
a = 1, b = -10, c = 21
D = (-10)^2 – (4 x 1 x 21)
D = 16
x1 = (-(-10) – √16)/(2 x
 1)
x1 = 3
x2 = (-(-10) + √16)/(2 x 1)
x2 = 7

16. x^2+4x+1=0
a = 1, b = 4, c = 1
D = 4^2 – (4 x 1 x 1)
D = 12
x1 = (-4 – √12)/(2 x 1)

x1 = -4 – 2√3/2
x1 = -2-√3
x2 = (-4 + √12)/(2 x 1)
x2 = (-4 + 2√3)/2
x2 = -2 + √3

17. 2x^2 – 3x – 2 = 0
a = 2, b = -3, c = -2
D = -3^2 – (4 x 2 x -2)
D = 25
x1 = (-(-3) – √25)/(2 x 2)
x1 = -0,5

x2 = (-(-3) + √25)/(2 x 2)
x2 = 2

18. 3x^2 + 5x + 2 = 0
a = 3, b = 5, c = 2
D = 5^2 – (4 x 3 x 2)
D = 1
x1 = (-5 – √1)/(2 x 3)
x1 = -1
x2 = (-5 + √1)/(2 x 3)
x2 = -0,(6)

19. x^2 – 7x + 12 = 0
a = 1, b = -7, c = 12
D = (-7)^2 – (4 x 1 x 12)
D = 1
x1 = (-(-7) – √1)/(2 x 1)
x1 = 3
x2 = (-(-7) + √1)/(2 x 1)
x2 = 4

20. 5x^2 – 6x + 1 = 0
a = 5, b = -6, c = 1
D = (-6)^2 – (4 x 5 x 1)
D = 16
x1 = (-(-6) – √16)/(2 x 5)
x1 = 0,2
x2 = (-(-6) + √16)/(2 x 5)
x2 = 1

21. 3x^2 – 7x + 2 = 0
a = 3, b = -7, c = 2
D = -7^2 – (4 x 3 x 2)
D = 25
x1 = (-(-7) – √25)/(2 x 3)
x1 = 0,(3)
x2 = (-(-7) + √25)/(2 x 3)
x2 = 2

22. 5x^2 + 6x – 8 = 0
a = 5, b = 6, c = -8
D = 6^2 – (4 x 5 x -8)

D = 196
x1 = (-6 – √196)/(2 x 5)
x1 = -2
x2 = (-6 + √196)/(2 x 5)

x2 = 0,8
23. 4x^2 – 4x + 1 = 0
a = 4, b = -4, c = 1
D = (-4)^2 – (4 x 4 x 1)

D = 0
x = (-(-4)/(2 x 4)
x = 0,5

24. 7x^2 – 12x + 4 = 0
a = 7, b = -12, c = 4
D = -12^2 – (4 x 7 x 4)
D = 32
x1 = (-(-12 – √32)/(2 x 7)
x1 = (12 – 4√2)/14
x1 = (6 – 2√2)/7
x2 = (-(-12 + √32)/(2 x 7)
x2 = (12 + 4√2)/14
x2 = (6 + 2√2)/7

25. 2x^2 + 9x + 10 = 0
a = 2, b = 9, c = 10
D = 9^2 – (4 x 2 x 10)

D = 1
x1 = (-9 – √1)/(2 x 2)
x1 = -2,5
x2 = (-9 + √1)/(2 x 2)
x2 = -2

Քառակուսային հավասարում

ա) 
a = 1, b = -6, c = 8
D = (-6)^2 – (4 x 1 x 8)
D = 4
x1 = (-(-6) – √4)/(2 x 1)
x1 = 2
x2 = (-(-6) + √4)/(2 x 1)
x2 = 4

բ)
a = 1, b = 5, c = 6
D = 5^2 – (4 x 1 x 6)
D = 1
x1 = (-5 – √1)/(2 x 1)
x1 = -3
x2 = (-5 + √1)/(2 x 1)
x2 = -2

գ)
a = 1, b = -1, c = -2
D = (-1)^2 – (4 x 1 x -2)
D = 9
x1 = (-(-1) – √9)/(2 x 1)
x1 = -1
x2 = (-(-1) + √9)/(2 x 1)
x2 = 2

դ)
a = 1, b = 1, c = -6
D = 1^2 – (4 x 1 x -6)
D = 25
x1 = (-1 – √25)/(2 x 1)
x1 = -3
x2 = (-1 + √25)/(2 x 1)
x2 = 2

ա)
a = 1, b = 6, c = 8
D = 6^2 – (4 x 1 x 8)
D = 4
x1 = (-6 – √4)/(2 x 1)

x1 = -4
x2 = (-6 + √4)/(2 x 1)
x2 = -2

բ)
a = 1, b = -10, c = 9
D = (-10)^2 – (4 x 1 x 9)
D = 64
x1 = (-(-10) – √64)/(2 x 1)
x1 = 1
x2 = (-(-10) + √64)/(2 x 1)
x2 = 9

գ)
x^2 – 3x – 1,75 = 0
a = 1, b = -3, c = -1,75
D = (-3)^2 – (4 x 1 x -1,75)
D = 16
x1 = (-(-3) – √16)/(2 x 1)
x1 = -0,5
x2 = (-(-3) + √16)/(2 x 1)
x2 = 3,5
դ)
x^2 + x – 2 = 0
a = 1, b = 1, c = -2
D = 1^2 – (4 x 1 x -2)
D = 9
x1 = (-1 – √9)/(2 x 1)
x1 = -2
x2 = (-1 + √9)/(2 x 1)
x2 = 1

Պատմություն

Ո՞ր պատմական ժամանակաշրջանում է ապրել Իսրայել Օրին։

Ապրել է 17–18-րդ դարերում։

Ո՞ր նախարարական տոհմից էր Իսրայել Օրին։
Ծագում էր Սյունիքի իշխանական տոհմից։
Ի՞նչ կրթություն էր ստացել Իսրայել Օրին, և որտեղ։
Կրթություն էր ստացել Եվրոպայում, հիմնականում Ֆրանսիայում և Գերմանիայում։
Ի՞նչ նպատակով էր Իսրայել Օրին մեկնում եվրոպական երկրներ։
Նպատակն էր օտար պետությունների աջակցությամբ ազատագրել Հայաստանը:

Ի՞նչ պետությունների ղեկավարների կամ դիվանագետների հետ է հանդիպել Իսրայել Օրին։
Հանդիպել է Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոսին, Գերմանիայի իշխաններին և Ռուսաստանի Պետրոս առաջինի հետ։
Ի՞նչ ծրագիր էր առաջարկում Իսրայել Օրին Հայաստանի ազատագրման համար։

Առաջարկում էր, որ Ռուսաստանն ու եվրոպական երկրները ռազմական օգնություն տան հայերին՝ Օսմանյան և Պարսկական տիրապետությունից ազատվելու համար։

Ինչո՞ւ նրա ծրագրերը չիրականացվեցին։

Եվրոպական երկրները զբաղված էին իրենց պատերազմներով
Իվերջո Իսրայել Օրին մահացավ՝ չհասցնելով ավարտին հասցնել իր գործը։

Ինչպիսի՞ն էր Իսրայել Օրի դերը հայկական «ազատագրական հարցը» միջազգային քաղաքականություն բերելու մեջ։
Նա առաջինն էր, ով Հայաստանի ազատագրության հարցը բարձրացրեց միջազգային մակարդակում։
Որտե՞ղ և ինչպե՞ս ավարտվեց Իսրայել Օրիի կյանքը։
Մահացել է 1711 թ. Ռուսաստանում՝ Աստրախանում, հիվանդությունից։
Ի՞նչ պատմական նշանակություն ունի Իսրայել Օրին հայ ժողովրդի համար։
Նա համարվում է հայ ազատագրական շարժման դիվանագիտական հիմնադիրը։

Դավիթ Բեկ — 10 հարց

  1. Ո՞ր տարածաշրջանում էր պայքարում Դավիթ Բեկը։

սյունիք

  1. Ի՞նչ պատմական իրադարձություններով էր պայմանավորված Դավիթ Բեկի ելույթը։

  1. Ո՞ր զորավարի հետ էր Դավիթ Բեկը համատեղ գործում Իրանի և Օսմանյան կայսրության դեմ։

  1. Ինչպե՞ս էր կազմավորված Դավիթ Բեկի զորախումբը։
  2. Ո՞ր բերդերն ու կարևոր ամրությունները ազատագրեց Դավիթ Բեկը։
  3. Ի՞նչ էր նշանակում Սյունիքի ինքնապաշտպանության համակարգը։
  4. Ի՞նչ դժվարությունների էին բախվում Դավիթ Բեկի առաջնորդած ուժերը։

Ինչպե՞ս մահացավ Դավիթ Բեկը (տարբեր վարկածներ)։
Կա երկու վարկած, 1-ինը, որ թունավերվել է ու 2-րդը, որ մահացել է ծանր հիվանդութույից։
Ո՞րն է Մխիտար Սպարապետի դերը Դավիթ Բեկի գլխավորած պայքարում։
Նա եղել է գլխավոր զորավարը, Դավիթ Բեկի աջ ձեռքը և պայքարի շարունակողը։
Ի՞նչ պատմական նշանակություն ունի Դավիթ Բեկի ազատագրական շարժումը հայ պատմության մեջ։
Պրկեց պայքարը և վերականգնեց հայ ժողովրդի հավատը ազատության հանդեպ։\